TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
TOKİ üzerinden yapılan 2016 yılındaki ihalelerin yüzde 78,23ü açık ihale usulü ile
yapılırken 2017 yılında bu oran yüzde 71,15'e geriledi.
TOKİ 2017 yılında 11.7 milyar lira tutarında 208 ihale gerçekleştirdi. Bunlardan 148'i
açık ihale yöntemi ile yapılırken yüzde 19.7'si "Doğal afet, salgın hastalık,
öngörülemeyen durumlar, savunma ve güvenlikle ilgili özel koşullar, özellikli işlerde"
kullanılması gereken pazarlık usulü, yüzde 7.21ü ihale mevzuatı dışına çıkmak için
"z"ye kadar giden bentlerle düzenlenen istisnalar kapsamında, yüzde 1.92'si belli
istekliler arasında yapıldı.
2016 yılında pazarlık usulü ve istisna kapsamında yapılan ihalelerin sayısının
artmasının nedeni, Milli Savunma Bakanlığı sınır protokolleri ihaleleri ve Emniyet
Genel Müdürlüğü karakol ihaleleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın riskli alanlarda
yapılan ihalelerdeki artışlardan kaynaklandığı bildirildi.
TOKİ ihalelerindeki gecikmelere ilişkin de tespitlerin yer aldığı rapora göre, "diğer
kamu kuruluşlarından kaynaklanan sebepler, vaziyet planı revizyonu, imar planı,
mülkiyet ve kamulaştırma, ihale sınırları içindeki yapıların boşaltılmaması ve diğer
altyapı bağlantı sorunları" gibi nedenlerle 2016 yılında 129 yapımda ek süre verilirken
2017'de bu sayı 118'e geriledi. Ancak ihale sonrası "Güvenlik problemleri, ruhsatların
geç alınması ve projelerin geç onaylanması, ilave imalat ve iş artışı" gibi nedenlerle
gecikme bir yılda yüzde 51 oranında artarak 154'ten 233'e çıktı. Açıklanan raporda,
"bu sorunların büyük kısmının ihale öncesinde öngörülebilecek nitelikte hususlar
olduğunun" altı çizilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle TOKİ ihalelerinde gerçekleşen usulsüzlüklerin tespit
edilmesi ve bu sorunların çözümü olabilecek tedbirlerin alınması amacıyla
Anayasa’nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün 104. ve 105. Maddeleri
gereğince meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
Tahsin TARHAN